Blog

‘Amersfoort is de mooiste proeftuin voor onze nieuwe concepten’

Interview met Sijmen Stronks en Paul Niezen van evenementenbureau Kultlab:

Kultlab maakt naam in festivalland. De jonge honden die begonnen met feesten in Amersfoort zijn nu cultureel ondernemers die gratis toegankelijke evenementen als Gluren bij de Buren, Struinen in de Tuinen, Lepeltje Lepeltje en Kannen & Kruiken over het hele land uitrollen, terwijl hun festivals Into the Woods en Wildeburg in een mum van tijd uitverkopen. De keistad blijft daarbij hun thuisbasis; een betere ‘proeftuin’ kunnen ze zich niet wensen.

‘Het is niet toevallig dat al onze concepten ontstaan in Amersfoort’, zegt Paul Niezen (35), één van de vier Kultlab-oprichters, in hun kantoor aan de Zuidsingel. ‘Hier hebben we onze wortels en hebben we allemaal een groot, breed netwerk opgebouwd. Wij zoeken de verbinding met bedrijven en andere organisaties en zij doen datzelfde met ons, vaak is het een een-tweetje. Het voelt vertrouwd hier concepten te starten en uit te bouwen.’

‘Amersfoort is voor ons ook de mooiste proeftuin voor onze nieuwe concepten vanwege de aanwezige demografische factoren’, voegt Sijmen Stronks (30), eveneens grondlegger van het evenementenbureau, daaraan toe. ‘De stad kent veel jonge, hoogopgeleide mensen en ligt centraal in het land. Samen met randgemeenten als Bunschoten-Spakenburg, Soest, Leusden en Nijkerk vormt Amersfoort een grote regio met dik 300.000 inwoners. Al die mensen samen zijn een mooie dwarsdoorsnede van de Nederlandse bevolking, zo in het hart van het land. Ideaal dus om hier concepten te testen en vervolgens uit te rollen over Nederland. Daarnaast is het geen Amsterdam waar elk weekend veel feesten gehouden worden. Je kunt hier nog echt ontwikkelen en daarmee biedt Amersfoort ongelooflijk veel kansen.’

Sprookjesachtig

De ontwikkeling van Kultlab in de afgelopen tien jaar overziend zegt Stronks geen woord te veel. Het is hard gegaan met de groep creatieve vrienden die niets liever doet dan toffe feesten, festivals en evenementen neerzetten. Dat begon allemaal met het housefeest Minimaal Kabaal in poppodium De Kelder, mondde in 2008 uit in hun allereerste festival Gluren bij de Buren in vele Amersfoortse huiskamers en nam vanaf 2010 pas echt een vlucht met de geboorte van het sprookjesachtige Into the Woods, een jaarlijks festival boordevol elektronische muziek, spectaculaire lichteffecten, talloze creatieve uitspattingen en dat midden in het Amersfoortse bos Birkhoven. Het is razend populair, verkoopt elk jaar binnen een uur uit en beleeft dit jaar zijn jubileumeditie.

Kultlab groeide in de jaren die volgden uit tot rondtrekkende festivalkaravaan door concepten als Lepeltje Lepeltje (foodtruckfestival), Kannen & Kruiken (speciaalbier- en wijnfestival), het eerder genoemde huiskamerfestival Gluren bij de Buren (amateurkunst in huiskamers) en haar zomerse zusje Struinen in de Tuinen (amateurkunst in tuinen) naar vele andere steden te brengen. In 2016 beleefde Wildeburg haar vuurdoop; een tijdelijk festivaldorp in de Noordoostpolder, net als Into the Woods ook elk jaar in een mum van tijd uitverkocht.

Dan is er nog Amersfoortse Pracht, de nieuwste loot aan de stam. Dat festival gaat op 15 september verder waar Into the Woods de avond ervoor ophoudt, maar dan met een diverser programma dat gericht is op jong en oud én gratis toegankelijk. ‘Het is ons cadeau aan de stad, omdat we al tien jaar Into the Woods mogen organiseren in het bos’, zegt Niezen. ‘Voor ouders, broertjes, zusjes, opa’s en oma’s is dit de kans om onze festivalsetting in het bos te ontdekken.’

Onbevangen maar professioneel

De jongensachtige onbevangenheid hangt nog altijd om de mannen van Kultlab heen, maar hun organisatie is door de jaren heen sterk geprofessionaliseerd. ‘Dat moet ook wel als je 43 showdagen per jaar hebt. Dat betekent 43 evenementendagen open voor publiek. Da’s best veel. Je moet natuurlijk ook nog voorbereiden, opbouwen, afbouwen. Met primetime, in de zomer, zitten hier zo 25 mensen op kantoor. Die kunnen bergen werk verzetten, maar on the spot moet er natuurlijk heel veel gecreëerd worden. Neem Wildeburg deze zomer. Aan die productie werkten we met 2000 mensen, van barmedewerkers tot decorbouwers.’

Stronks: ‘Het is het klassieke verhaal van een uit de hand gelopen hobby. Het omschakelpunt was toen we afstudeerden en de keuze maakten: nu gaan we er serieus voor. Dat is een jaar of zes geleden geweest. Toen hebben we de organisatie veranderd, die staat sindsdien steady. Het voelt ook steeds meer als werk, haha. Maar ik heb ook vaak, bijvoorbeeld op Wildeburg, dat ik om me heen kijk en denk: what the fuck, we zijn met zulke leuke dingen bezig, en dat mag je ook nog met je maten doen. Ondertussen is het bloedserieus, met veel verantwoordelijkheden. De hoeveelheid mensen en vreugde neemt toe en daarmee ook bijvoorbeeld de impact op de omgeving, dat moet allemaal gemanaged worden. Burgemeester van het dorp? Ja, dat ben je dan op zo’n moment wel. Je organiseert vooraf op kantoor, maar in de uitvoering ben je vooral aan het anticiperen. Dan zijn er allemaal beren op de weg die eraf moeten.’

Niezen: ‘Ons bedrijf is heel erg gegroeid, er komen steeds meer taken bij. Het verschuift van feestjes geven naar een bedrijf runnen. Minder met de voeten in de klei, meer managen. Dat is niet erg, zolang je maar dingen blijft doen waar je veel energie uithaalt. Voor mij is dat bijvoorbeeld het programmeren van muziek.’ Stronks: ‘In plaats van al die evaluatiegesprekken die we doen met onze medestrijders, is het ook vet om met ze te praten over muziek: wat vind jij tof om te zien en te horen op Wildeburg of Into the Woods? Dát geeft energie.’

Vriendengroep

Het geheim achter hun succes? Stronks: ‘We zijn één grote vriendengroep die dingen doet die we leuk vinden en dicht bij ons liggen. We behoren zelf ook tot onze doelgroep. Wat ons allemaal drijft is toffe evenementen organiseren. Mooie dingen maken mooie mensen, zegt mijn broer Siep weleens. Die quote heeft hij weliswaar gejat van Ide Koffeman (voormalig Amersfoorter, huidig festivaldirecteur van Down The Rabbit Hole), maar het is wel waar we het voor doen. En de passie die wij voor ons werk hebben en het geloof daarin, dat proeft ons publiek ook, de decorbouwer van het Beukenbos op Into the Woods ook en de leverancier van de rijplaten ook.’

Niezen: ‘Het is ook het resultaat van continu schaven aan onze concepten. Zo’n Into the Woods hebben we niet van tevoren helemaal uitgedacht. Natuurlijk kies je een richting, maar dan kom je er vanzelf achter wat goed werkt of niet. Heel organisch. We wisten op voorhand ook niet dat kabouters, het dwaalaspect en dat mysterieuze zouden aanslaan. Door dat te ervaren zijn we dat gaan uitvergroten.’

Stronks: ‘Vijf jaar geleden zijn we de eerste stappen buiten eigen stad gaan zetten. Dat is weer die drive die we hebben. We vinden een concept als Lepeltje Lepeltje gewoon hartstikke leuk, het smaakt letterlijk naar meer, dus zijn we het naar andere steden gaan brengen.’

Niezen: ‘Mensen denken: je kopieert zulke concepten makkelijk door. Maar het is echt maatwerk dat je per stad moet toepassen. Je moet heel veel verbinding zoeken met lokale partijen, van food tot muziek, wil je voet aan de grond krijgen in zo’n stad. Het lukt ook weleens niet. Niet alles wat we aanraken verandert in goud.’

Samen beter worden

Kultlab gaat al jarenlang verbindingen en samenwerkingen aan om er samen beter van te worden. Ook met grotere bedrijven. Alleen het handje ophouden? Geen denken aan. ‘We moeten elkaar verder brengen’, zegt Stronks. ‘Wij zijn voorzichtig met merken, willen onszelf blijven, maar er zijn zat merken die we tof genoeg vinden dat ze ons kunnen versterken en wij hen. Dan ga je zitten: hoe gaan we het vormgeven? Soms mondt het uit in een injectie in het culturele programma van het festival. Brandpunt op Wildeburg is een prachtig voorbeeld. Dat is een ontmoetingsplaats op het festivalterrein, waar rond een groot vuur allerlei intieme optredens plaatsvinden. Dat hebben we samen met Red Bull en de Amersfoortse kunstenaars van ATM Model Art vormgegeven. Met ATM hebben we nu ook een derde Klapkar ontwikkeld. Daar is het merk Lipton bij betrokken; het kunstwerk doet de eerste drie jaar dienst als hun cocktailbar en kan later als dj-booth gebruikt worden. Vaak komt een merk met een standaard activatie, een fotobooth ofzo. Maar je kunt beter wat ontwikkelen dat echt van toegevoegde waarde is voor de identiteit van het festival én het merk.’

Zo heeft Kultlab in de afgelopen tien jaar ook met veel Amersfoortse partijen de weg van groei bewandeld. Stronks: ‘Tien jaar geleden zat iedereen er nog hobbymatig in. Van Zanten ging de horeca van Into the Woods doen, omdat zij een café hebben. Daar is nu HOP Producties uit voortgekomen, dat als een horecakaravaan met ons meereist.’ Niezen: ‘Het zijn ongelooflijk veel partijen die met ons zijn meegegroeid en nu heel actief zijn binnen de festivalmarkt. Van foodtrucks tot kunstenaars. Dat is echt bijzonder. Het is typerend voor Amersfoort, we doen het hier samen.’

De mannen van Kultlab wijzen ook op de constructieve samenwerking met de gemeente. ‘Op evenementengebied zitten er deskundige mensen op de juiste plek, die met ons meedenken in mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. Ze zijn goed kritisch. En daarmee bedoelen we: kritisch op onze plannen om ze oprecht beter te maken. Dat is een fijne samenwerking.’

De Volmolen

Die jarenlange samenwerking leidde eerder dit jaar tot de opening van de Volmolen, een culturele ontwikkelplaats voor jongeren in het gelijknamige monument naast de Koppelpoort. Stichting De Cultuurbrigade van Kultlab kreeg de sleutel om er tijdelijk, van maart tot en met oktober, die invulling aan te geven. ‘We hebben vooral gekeken: hoe kunnen we een springplank zijn voor het talent dat er in Amersfoort rondloopt? Daar hebben we de juiste mensen en partijen bij gevonden, zoals Diederik la Verge en Electiv. Dankzij hen wordt er elke dag gecreëerd in de Volmolen. Het is pop-up en daarmee laagdrempelig, maar de huidige invulling laat zien welke kansen er liggen. Het was iets wat Amersfoort miste.’

Niezen: ‘We zien allerlei dingen groeien en bloeien, jonge mensen die opstaan. In de Volmolen gaat veel om verdieping. Er worden talks (seminars) en clashes (discussieavonden) gehouden. Dat kan over de muziekindustrie gaan, maar ook over de politiek. Die avonden worden goed bezocht. Heel tof, juist omdat dit er nog niet is in Amersfoort. Wij kennen deze discipline ook nog niet zo, maar vet dat het zo aanslaat. De mensen die daar de boel runnen hebben dat goed gefikst. Wij hebben aan het begin inhoudelijk de basis gelegd. Er straalt veel vertrouwen uit dat de gemeente ons daarvoor gevraagd heeft. Het is niet niks, zo’n historisch pand dat onder het vergrootglas ligt.’

Wat blijft er nog te dromen over voor de organisatoren na hun succesvolle reis met Kultlab in de afgelopen tien jaar? ‘We hebben nog heel veel ideeën, al kijken we nooit te ver vooruit. Niets zo dynamisch als de festivalwereld. Maar het lijkt ons te gek om een plek voor een langere tijd te creëren, waar je kunt chillen, een klein feestje kunt vieren en kunt overnachten. Een soort campingvibe. Een plek waar we ook zelf heen kunnen om even uit te rusten, maar waar we wel met z’n allen zijn om toffe dingen te bouwen, zonder het na drie dagen weer af te moeten breken. Maar misschien is dit meer wat voor als we later oud zijn.’

Tekst: Thijs Tomassen
Fotografie: Bram Petraeus


Ondernemen in Amersfoort?

Heeft u een nieuw concept dat u graag wilt uitrollen vanuit Amersfoort? Business manager Joost van Leur van het Amersfoort Business Team informeert u graag over de mogelijkheden. Neemt u hiervoor contact met hem op via 06 – 55 46 57 06 of via onderstaand contactformulier:

Amersfoort de stad voor uw onderneming?

Ontdek in 5 mails waarom Amersfoort misschien wel de beste vestigingsplek voor uw bedrijf is (stopt automatisch).

Lees meer >

Niks missen?

Meld u dan aan voor de wekelijkse nieuwsbrief met het belangrijkste nieuws uit Amersfoort voor ondernemers via onderstaand formulier.

Meld nu aan!