Blog

‘Amersfoort is een bolwerk van erfgoed- en monumentenzorg’

Interview met Flip van de Burgt, mede-eigenaar Bouw- en Restauratiebedrijf Van de Burgt & Strooij

Bouw- en Restauratiebedrijf Van de Burgt & Strooij voelt zich al achttien jaar lang als een vis in het water in Amersfoort. Hoe kan het ook anders, met een binnenstad die tal van schitterende monumenten herbergt. Om de zoveel meter kun je je laven aan pracht en praal uit de middeleeuwen, aan gebouwen die de magie van het verleden dragen. En dan is Amersfoort ook nog het thuis van diverse erfgoedorganisaties, zoals de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Nationaal Restauratie Fonds (NRF), de landelijke branchevereniging Vakgroep Restauratie en de Nationale Monumentenorganisatie (NMo). Het maakt Amersfoort tot een bolwerk van erfgoed- en monumentenzorg.

Flip van de Burgt -04Het is misschien wel de belangrijkste reden dat restauratiebedrijf Van de Burgt & Strooij er zo op haar plek is. ‘In alles wat wij doen is de gemene deler dat we samenwerking willen aanjagen en bruggen willen bouwen’, vertelt mede-eigenaar Flip van de Burgt, zelf ook actief als voorzitter van een aantal besturen waaronder de Vakgroep Restauratie en het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE). ‘Ga niet solistisch je gang, we moeten het met elkaar doen. Benut elkaars krachten, daar geloven wij in. Dan is het geweldig dat zoveel erfgoedorganisaties in Amersfoort zetelen. Zo zitten hier ook nog het Nationaal Restauratiefonds, de Nationale Maatschappij tot Behoud, Ontwikkeling en Exploitatie van Industrieel Erfgoed (BOEi), het Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen (NCE) en heeft ook Staatsbosbeheer haar hoofdvestiging in Amersfoort. Dat is echt uniek, zoveel gespecialiseerde partijen bij elkaar. We kunnen elkaar snel vinden. Amersfoort is uitgegroeid tot een centrum van monumentenzorg. De centrale ligging heeft ongetwijfeld een grote rol gespeeld. Nadat hier een aantal clubs is neergestreken, zag je andere volgen. Daar gaat een grote aantrekkingskracht vanuit.’

Het is ook geen toeval dat het zich allemaal centreert in en rond de historische binnenstad van Amersfoort. De stad is dankzij haar middeleeuwse karakter en monumenten een natuurlijk thuis voor erfgoedclubs. Voor Van de Burgt zelf is dat het zeker; hij is hier geboren en getogen en prijst zich nog altijd gelukkig met zijn woon- en werkomgeving. ‘Het is een open deur, maar neem alleen al de Onze Lieve Vrouwetoren. We hebben in Nederland de Cuneratoren, de Domtoren, maar de Amersfoortse toren is voor mij de allermooiste. De slankheid, de vormgeving, de opengewerkte lantaarn en bekroning: dat zijn elementen waar we trots op mogen zijn. Ga je verder kijken, dan hebben we bijzondere waterpoorten zoals de Monnickendam en de Koppelpoort en de prachtige middeleeuwse binnenstad met watergangen en tussendoorlopen.’

Restauratieprojecten in eigen stad

In die schitterende setting voert het bedrijf van Flip van de Burgt en Remco Strooij onder andere restauratieprojecten uit in opdracht van de gemeente Amersfoort en Stadsherstel. Het beslaat maar vijf procent van de totale omzet van Van de Burgt & Strooij, maar zulke klussen in eigen stad zijn net even specialer. ‘Remco en ik zijn allebei Amersfoorter in hart en nieren. We kunnen nog steeds genieten van de schoonheid van deze stad. Het voelt daarom heel bijzonder dat we bijvoorbeeld de Monnickendam, de Kamperbinnenpoort en de Dieventoren hebben mogen restaureren. De bronzen toegangsdeuren in de Onze Lieve Vrouwetoren hebben wij mogen plaatsen. Momenteel zijn we bezig met de restauratie van het pand Krommestraat 32, naast Dille & Kamille. Daar komt een restaurant en delicatessezaak in. Een vrij complex, uitdagend project dat in de zomer klaar is. En de komende jaren gaan we in eigen stad onder andere aan de slag met de restauratie van het kloostercomplex De Mariënhof. Dat zijn natuurlijk heel leuke projecten.’

Ook de wijdere omgeving rond Amersfoort heeft veel te bieden als het op erfgoed aankomt. ‘We zitten aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug, dichtbij plaatsen als Doorn, Leersum en Amerongen. Daar zijn veel historische landgoederen en buitenplaatsen. En ook in de Veluwe ligt er het nodige erfgoed, zoals er ook in de richting van Utrecht en Amsterdam genoeg staat. Voor Paleis Soestdijk verzorgen we al geruime tijd het onderhoud van het Paleis en de bijhorende gebouwen. We bevinden ons hier in het middelpunt van een werkgebied met een breed pallet aan erfgoed.’

Flip van de Burgt -01

Vaklieden

In 1998 richtten Van de Burgt en Strooij het restauratiebedrijf op, dat inmiddels bestaat uit ruim dertig vaklieden met gevoel en passie voor erfgoed. Ze hebben allemaal hun eigen specialiteit: van restauratietimmerman, metselaar, voegers tot meubel- en trappenmakers. Daaromheen hangt nog een netwerk van specialisten. ‘We zijn elke dag met een man of zestig op pad’, vertelt Van de Burgt. ‘We houden ons voornamelijk bezig met restauratie, onderhoud en beheer van monumenten waaronder kerken, torens, buitenplaatsen, bruggen, kademuren en ga zo maar door. Erfgoed in de breedste zin van het woord: daar zijn we goed in. We behoren daarmee tot een select gezelschap zelfstandige erkende restauratie-bouwbedrijven in Nederland dat hierin gespecialiseerd is.’

Praat met Flip van de Burgt over monumenten en hij kan je uren vermaken. Lachend: ‘Maar daar wil ik je nu niet toe uitdagen, want dan zitten we hier vanavond nog.’ Het is nu eenmaal zijn passie. Van jongs af aan al. ‘Je bent niet alleen met de gebouwen bezig, er zit ook een complete geschiedenis aan vast. Het is altijd spannend: wat zullen we vinden? Welke verhalen horen erbij? Het heeft iets magisch.’

Hij kent ook zijn plaats in die geschiedenis. ‘Het is een momentopname. Vroeg of laat geef je het door. We restaureren, knappen op, maar zodra we klaar zijn begint het verval alweer. Het mooie daarvan is dat je daarom ook constant bezig bent de kennis en kunde te borgen en door te geven.’

Mooi voorbeeld daarvan speelt zich af in Amersfoort. Daar is een pilot gestart om juniorgidsen op te leiden. Op de aankomende Open Monumentendag gaan scholieren van het voortgezet onderwijs basisschoolleerlingen rondleiden. Liefst 800 leerlingen bezoeken dit jaar de dag waarop de deuren van tal van monumenten worden geopend. De pilot is een indirect voortvloeisel uit de oprichting van de stichting Open Monumentendag Amersfoort, waarin lokale organisaties als Siësta, Waterlijn, Gilde Amersfoort, VVV, Stadsherstel en de Gemeente sinds 2015 vertegenwoordigd zijn.

Van de Burgt: ‘Betrokkenheid van jongeren geeft iedereen energie. Het is niet dat we ze willen opleiden voor ons vak, maar het gaat om het besef: waar woon, leef en werk ik? Waar staat mijn wieg? Het is mooi als jongeren daar meer gevoel bij krijgen. Erfgoed heeft haar context vanuit de geschiedenis, de verhalen die erachter zitten. Maar het krijgt ook vorm door de input vanuit je eigen DNA.’

Betrokken gemeente

Flip van de Burgt -07Als het om erfgoed gaat is hij blij met de betrokkenheid en opstelling van de gemeente. ‘Amersfoort heeft natuurlijk een fantastisch bezit aan monumenten. Het mooie is dat de stad een eigen monumentenafdeling heeft. In veel andere steden hebben ze voor monumentenzorg maar beperkt tijd beschikbaar. Daarnaast is de gemeente de laatste jaren actiever in het contact met ondernemers binnen de gemeente. Zeker sinds ze met teams van accountmanagers zijn begonnen. Ze denken mee, hebben aan toegankelijkheid gewonnen. Het is een krachtige beweging die ik zelf ook graag maak: altijd kijken naar wat we voor elkaar kunnen betekenen. Zeker op het gebied van erfgoed zullen we altijd de dialoog met elkaar moeten blijven zoeken. Ons segment is zo specifiek, dat is bijna niet in regeltjes te vatten. Dan is het belangrijk dat een gemeente bereid is te luisteren en mee te denken.’

Amersfoort heeft alles in huis voor de bouwsector, weet Van de Burgt vanuit zijn professie. ‘De stad is een mix van oud en nieuw. Van nieuw te ontwikkelen gebieden en herbestemmingsmogelijkheden. Oude gebouwen die niet meer in de oude context functioneren, die wachten op sloop of transformatie. Er liggen hier zoveel kansen voor bouwbedrijven! En dat in een prettig ondernemersklimaat, met een fijne schaalgrootte. Alle ingrediënten zijn aanwezig om er in deze stad iets heel succesvols van te maken.’